Big brother is watching me

In mijn jaren op de middelbare school heb ik zowel George Orwell’s boek 1984 gelezen als met verbazing de verfilming ervan bekeken. In deze dystopische roman uit 1948 beschreef Orwell een maatschappij die volledig wordt beheerst door een almachtige dictator ‘Big Brother’, die iedereen in de gaten houdt via camera’s. In het verhaal dat zich afspeelt in de toekomst, namelijk in 1984, beschrijft Orwell een wereld die gedomineerd wordt door drie oorlogvoerende totalitaire staten. Wellicht naïef van mezelf, maar ik had niet verwacht dat deze toen nog fictie voor mij vandaag de dag meer dan ooit werkelijkheid zou zijn.

Hoewel Orwell’s boek voornamelijk satire was, was het ook bedoeld als serieuze waarschuwing tegen de gevaren van totalitaire regimes. Feitelijk was 1984 een directe kritiek op het Sovjet-communisme onder Stalin, waar in hoge mate censuur werd opgelegd op de vrije mening van burgers. Het grootste gevaar van een dergelijke extreme staatscontrole en het bespioneren van een samenleving was de daaropvolgende ondergeschiktheid van het individu aan de almachtige leider.

Het inmiddels 68 jaar oude boek is een aantal jaren geleden enorm in populariteit gestegen als gevolg van het afluisterschandaal van het Amerikaanse PRISM-systeem, dat gebruikt wordt door Amerikaanse veiligheidsdiensten om niet-Amerikanen van buiten de VS online te monitoren. De gevaren van een dergelijke vorm van staatscontrole was precies waar Orwell 65 jaar geleden al tegen waarschuwde in zijn boek 1984.

Ook nu is het onderwerp een actueel thema. Denk onder andere aan alle discussies over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv). Met name jongeren zijn sceptisch over de wet. Als er aanleiding is om te denken dat iemand een bedreiging voor Nederland vormt, dan kan de AIVD met deze wet onder strikte voorwaarden bevoegdheden inzetten om er precies achter te komen welke plannen iemand heeft. De strijd tegen terreur vraagt om deze aanpassing. Het is essentieel voor het ‘beschermen van de rechtsorde’. De AIVD wil van diegenen die een bedreiging vormen de communicatie inzien.

Omwille van onze vrijheid, zullen we een deel van onze vrijheid op moeten geven. Zo blijkt immers vandaag de dag. ‘Big brother is watching me’, denk ik bij praktisch elke stap die ik zet. Tot op zekere hoogte leg ik me daarbij neer, omdat de vrijheid die er tegenover staat mij te lief is. Desondanks vraag ik me steeds vaker af wanneer mijn grens is bereikt… 

Terug naar overzicht

Website door BlueBird Media